Frystiturkari, eisini nevndur lyofilisator, vakuumfrystiturkari ella frystiturkari, er serlig turrleikaútgerð einans til hita-viðkvæmar matvørur. Hansara kjarnutøkni frysti-turking (lyofilisering) er heilt øðrvísi enn ovnturking, sólturking og heitluft turrking.
Líkamikið um benk-toppfrystiturkari til laboratoriuroyndir ella ídnaðarfrystiturkari til hópframleiðslu, eru øll frysti-turking og frostturking virksemi býtt upp í tríggjar fastar leinkjur: pre-frysting, primær sublimeringsturking og sekundær desorption turking.
Í for-frystistigi frystur frystiturkimaskinan skjótt frítt vatn inni í fruktum og feskum kjøti til fastan ís við lágum hita. Fullkomin for-frysting forðar fyri, at flótandi vatn brýtur fiburvevnaðin í mati, sum er fortreytin fyri há-góðsku av frostturking av lidnum vørum.
Primær sublimeringsturking er kjarnuarbeiðsleinkjan í vakuumfrystiturkara. Undir einum lukkaðum há-vakuum umhvørvi sublimerar fastur ísur inni í matvørurávørum beinleiðis í vatndamp og verður útflýggjaður. Ídnaðarfrystturking hevur sterkari pumpuførleika til at fremja há-effektivitet massufrysting-turking.
Sekundær desorptionsturking fjernar leivdarbundið vatn, sum er læst í matvørufibri. Nágreiniliga hitastýringarskipanin hjá frystiturkaranum hitar varliga tilfar fyri at betra um turrleikan og leingja um haldførið hjá frysti-turkaðum fruktum, kjøti og djórafóðri. Benk-toppfrystiturkari er góður at fín-stilla smáar sýnisparametrar.
Samanumtikið kann sigast, at kjarnukappingarføri fyrimunurin við frystiturkara og frostturkara liggur í vakuumturrleika við lágum-hita. Frysti-turking og frostturking varðveita natúrlig føðsluevni og upprunaligan tekstur av mati, so henda tøknin ræður yvir alheims há-enda frukt-, kjøt- og húsdjórafóðurvirking.
